المنهج النبوي في إرساء قواعد الأمن المجتمعي

عنوان مقاله: المنهج النبوي في إرساء قواعد الأمن المجتمعي
(روش نبوی در گذاشتن قواعد امنیتی جامعه)

نویسنده: دوکتور زلال سعادة
Doi: http://dx.doi.org/10.48117/Diwan.2024.40
ORCID: https://orcid.org/orcid-search/search?searchQuery=0009-0001-7226-9090

الملخص:
يستعرض البحث أهم القواعد التي وضعها الرسول عليه الكريم للمحافظة على الأمن في المجتمع الإسلامي الناشئ في المدينة؛ لتعميمه على كل المجتمعات الإسلامية على مرّ العصور، ومن أهمّ القواعد التي أرساها عليه الصلاة والسلام في المجتمع التآخي وتمثيل المؤمنين بالجسد الواحد، ثم التكافل الاجتماعي كمساعدة الفقير وفداء العاني، قاعدة بناء الأسرة والاهتمام بمكوّناتها، ثم حسن الجوار وبناء الصداقات بين أفراد المجتمع وإكرام الضيف، وكفالة الأيتام وعيادة المريض، ثم الاهتمام بالجانب الاقتصادي بفروعه: التجارية وتنمية الثروة الحيوانية وتشجيع الزراعة، ثم منع المفاسد التجارية كالتعامل بالربا، و درء المفاسد الإدارية مثل: الرشوة وعدم التساوي أمام القانون، وقواعد صحيّة تتعلق بالعزل الصّحي وإطلاق تعليمات تمنع انتشار الأمراض والأوبئة، ثم بناء قوة قادرة على صد العدوان الخارجي، والمحافظة على أمن الطرق الخارجيّة، ثم المفاضلة بالتقوى والأخلاق الحسنة، ثم القاعدة الدبلوماسية وبناء تحالفات وإرسال الرسائل إلى الملوك والأمراء، ثم إعلان حقوق الإنسان وتحريم سفك الدماء؛ لأجل انتشار الأمن والطمأنينة في المجتمعات الإسلامية.
الجديد في البحث هو استخلاص قواعد الأمن المجتمعي من خلال دراسة المنهج النبوي وأحاديث الرسول صلی الله علیه و سلم، أما أهمية الدراسة فهي: الدراسية المنهجية لتوجيهات النبي صلی الله علیه و سلملإرساء قواعد الأمن المجتمعي، واستخلاص القواعد الأمنية النبوية للمحافظة على الأمن المجتمعي، و التعرف على المبادىء الأمنية التي أرساها الاسلام، مشكلة البحث هي ندرة المصادر والمراجع التي تتحدث عن الأمن المجتمعي المستخلصة من سيرة النبي عليه الصلاة والسلام ، المنهجية التي اعتمدتها في البحث هي استقراء كتب السيرة النبوية والأحاديث لاستخلاص قواعد ومبادىء الأمن المجتمعي، تحليل مواقف النبي صلی الله علیه و سلمإزاء المشكلات التي تتعلق بأمن المجتمع.
الکلمات المفتاحیة: الأسرة، الاقتصاد، الأمن، التکافل،الطمأنينة، المجتمع.

چکیده:
این پژوهش منعکس کننده مهمترین قواعد که پیامبر صلی الله علیه و سلم برای حفظ امنیت جامعه اسلامی نو تاسیس مدینه گذاشته بودند، بیان می دارد ؛ تا اینکه منجر به تعمیم یافتن آن برسایر جوامع اسلامی در طول تاریخ شود. از مهمترین قواعد که پیامبر صلی الله علیه و سلم تهداب گذاری نمودند، پروسه برادری و اخوت در جامعه و مثال قرار دادن مومنین به یک جسد می باشد . سپس تکافل اجتماعی را ایجاد نمودند تا همکاری ودستگیری به فقرا وفدیه به محتاجین تحقق یافته اساس تشکیل خانواده و اهتمام به افراد آن صورت گرفت. برای حفظ حقوق همسایگی وتحکیم روابط دوستی در بین افراد جامعه و پاسداری از مهمان ، قیام به کفالت یتیمان و عیادت مریضان و اهتمام به جوانب اقتصادی و فروعات آن نیز توجه صورت پذیرفت. تجارت و رشد آن و انکشاف ثروت حیوانی و تشویق کشت و زراعت، منع و تضییق مفاسد تجارتی مانند دادو گرفت سودی، مفاسد اداری مانند رشوت، بی عدالتی در برابر قانون، گذاشتن قواعد صحی و بهداشتی برای حفاظت از امراض ساری و وباها، همچنان گذاشتن قواعد و ایجاد قوت برای دفع هجوم دشمنان خارجی ، مسوولیت گرفتن بر حفظ امنیت شاهراه های بزرگ بیرون مرزی ، تقدیم کردن اشخاص بر مبنای تقوی و اخلاق شایسته ، گذاشتن قوانین دیپلوماتیک و ابرام مواثیق بین المللی وارسال مکاتیب به پادشاه ها اومرا و رؤسای کشورها و اعلان اعتراف به حقوق انسان وحرمت خونریزی برای تحقق امنیت و آرامش در جوامع اسلامی گردید.
چیزیکه در بحث جدید است همانا خلاصه قواعد امنیتی در جامعه از خلال بررسی به روش پیامبر صلی الله علیه و سلم و ارشادات شان می باشد. اما اهمیت بررسی چگونه می باشد بیان می گردد. بررسی و پژوهش پیرامون روش پیامبر صلی الله علیه و سلم و توجیهات شان برای بنیاد گذاری عناصر شکل گیری امنیت در جوامع وبیان خلاصه قواعد امنیتی و تاثیر آن در حفظ امنیت بر مبنای روشنایی سنت نبوی که معرفت آن مبادی امنیتی در اسلام مرعی گردیده است، اشاره دارد. مشکلات که باحث در پژوهش خود به آن مواجه گردیده ندرت مصادر و منابع بوده که خلاصه ی سیرت و ارشادات نبوی را راجع به امنیت جوامع بحث می کند، می باشد. روش که در پژوهش خود بکار گرفتم استقرایی از کتب سیرت و احادیث نبوی بوده که پیرامون مبادی امنیت جوامع خلاصه گردیده و تحلیل پیامبر صلی الله علیه و سلم را راجع به امنیت جامعه احتوا می نماید، می باشد.
کلمات کلیدی: خانواده، اقتصاد، امنیت، همبستگی ، آرامش، جامعه.

دانلود مقاله 

Show More
Back to top button