تأثیر فکر القرآن بر مکتب فکری حنفیان

عنوان مقاله: جایگاه و تأثیر فکر و فقه القرآن بر مکتب فکری فقهی حنفیان   
نویسنده: مفتی عبدالحق حبیبی صالحی
Doi: http://dx.doi.org/10.48117/Diwan.2024.37
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-9058-6134

چکیده:
تاریخ اندیشه­ی انسانی با ظهور مکاتب و مدارس فکری گوناگونی رویارو است که در تناسب با داعیه‌داری عقل و عدم آن به رویکردهای مختلفی گونه­بندی شده‌اند. در این میان مکتب فقهی احناف دستگاه اندیشگی خود را در کنار نص گرایی، فکری و عقلانی خوانده، در سامانه‌ی فکری خود با رویکرد فکری و روش عقلی برخورد می‌کند و ازاین‌جهت است که رویکرد فکری و مکتب فقهی ‌شان تأثیر چشم­گیری از فقه القرآن برگرفته است. این مقاله جایگاه و تأثیر فکر و فقه القرآن را بر مکتب فکری و فقهی احناف بازخوانی نموده، نخست به بررسی گزاره­های فکر و فقه القرآن و مکتب فکری حنفیان و تبیین جایگاه فکر و فقه القرآن می‌پردازد؛ سپس تأثیر فکر و فقه القرآن را بر مکتب فقهی احناف بررسی می‌کند. و به این نتیجه می‌رسد که تاریخچه‌ی فکر و عقل ورزی در عرصه‌ی فقه و فقه القرآن به عصر نزول قرآن و تبیین احکام عملی برمی‌گردد ولی ثمره‌ی علمی به این منتهی می‌شود که بنیان‌گذار اندیشه ورزی در فقه و فقه القرآن به‌عنوان یک رویکرد منهجی، مکتب فکری احناف است. و آنان از نخستین مدونان فقه القرآن هستند و فکر بر مکتب فقهی آنان تأثیر ویژه‌ی دارد و از آن به شیوه‌های گوناگون مانند به‌کارگیری اجتهاد، قیاس، استحسان، رعایت مصلحت، سد ذریعه و عرف، بهره جسته‌اند.

کلمات کلیدی: فکر،فقه، فقه القرآن، مکتب فکری، مکتب حنفیان

دانلود مقاله 

Show More
Back to top button