معرفی کتاب الواقعات اثر الصدر الشهید عمر بن عبد العزیز البخاری

الف) نام کتاب

كتاب‌های كه الصدر الشهید که در زمینه فقه نوازل تالیف نموده است در منابع به نام‌های مختلف یاد شده است. عبدالرشید الولوالجی از کتاب الصدر الشهید بنام «كتاب الجامع لأحكام النوازل» ياد نموده است.[1] التميمي نام كتاب را به شكل «الواقعات» ذکر نموده است.[2] در حالی که کاتب چلبی آن را به نام‌های «الواقعات، واقعات الحسامی، الأجناس، الواقعات في الفروع و مجموع النوازل والواقعات» ذکر نموده است.[3] اسماعیل پاشا البغدادی کتاب الصدر الشهید را بنام «الأجناس المعروف بالواقعات في الفروع» ذکر کرده است.[4] المرجانی در معرفی متون نوازل در کتاب‌ش «ناظورة الحق» اثر الصدر الشهيد را بنام «الواقعات» تذکر داده است.[5] محیی هلال السرحان در مقدمه بر «شرح أدب القاضي» به استناد به «كشف الظنون» اثر ماندگار  كاتب چلبی، کتاب مذکور را بنام‌های «الأجناس و الواقعات في الفروع» یاد نموده است.[6] خیر الدین الزرکلی اثر الصدر الشهید را بنام «الواقعات الحسامية» ذکر کرده است.[7]  محققینِ «شرح الجامع الصغیر» در مقدمه‌ی که به این اثر نوشته‌اند، اثر الصدر الشهید را به شكل «الواقعات الحسامية في مذهب الحنفية» نام گذاری نموده‌اند.[8]

الصدر الشهید در مقدمه کتاب‌ش چنین می‌نویسد: “کتاب هذا را که با استفاده از «کتاب النوازل» و «عیون المسائل» ابو اللیث السمرقندی، «الواقعات» ابو العباس الناطفي، «الفتاویِ» ابو بکر محمد بن الفضل و «فتاوى أهل سمرقند» جمع بندي و تاليف كرده‌ام بنام «كتاب الواقعات» نامگذاری می‌کنم”.[9] بنابرین «کتاب الواقعات» را می‌توان دقیق‌ترین و صحیح‌ترین اسم بر این اثر تلقی نمود.

۱ ظهير الدين عبدالرشيد بن أبي حنيفة الولوالجي، الفتاوى الولوالجية، تحقيق. مقداد بن موسى الفريوي، الطبعة الأولى (بیروت: بی نا، ۱۴۲۴ه)، ۱:۲۷.

۲ تقي الدين بن عبد القادر التميمي، الطبقات السنية فی تراجم الحنفية، تحقيق.عبد الفتاح محمد الحلو (قاهره: بی نا، ۱۳۹۰ه)، ۱:۴۵.

۳ مصطفى بن عبدالله كاتب چلبی، کشف الظنون عن أسمامي الكتب والفنون، تهیه کننده: شراف الدين يالتكايا و کیلیسلی رفعت بیلگه (انقره: بی نا، ۱۹۴۱م)، ۱:۱، ۲:۱۲۸۲،۱۹۵۴،۱۹۹۸.

۴ اسماعيل پاشا البغدادي، هدية العارفين أسماء المؤلفين وآثار المصنفين، تهیه کننده. کیلیسلی رفعت بیلگه و ابن الامین محمود کمال اینال (استانبول: بی نا، ۱۹۵۱م)، ۱:۷۸۳.

۵ شهاب الدین بن بهاء الدین المرجاني، ناظورة الحق في فرضية إسراء وإن لم يغب الشفق، تحقيق. أورخان اینچقار و عبدالقادر یلماز (استانبول: بی نا، ۲۰۱۲م)، ۱۷۵.

۶ عمر بن عبد العزیز البخاری الصدر الشهيد، شرح أدب القاضي، (مقدمه محقق)، تحقیق. محيي هلال السرحان، الطبعة الأولى (بغداد: بی نا، ۱۳۹۷ه)، ۱:۴۰.

۷ خير الدين  محمد بن محمود الدمشقي الزركلي، الأعلام، الطبعة السابعة (بیروت: بی نا، ۱۹۸۶م)، ۵:۵۱.

۸ عمر بن عبد العزيز البخاري الصدر الشهيد، شرح الجامع الصغير، مقدمه محقق،  تحقیق. صلاح عواد جمعه عبدالله الکبیسی- خمیس دهام مازن الزوبعی- خاتم عبدالله الشویس العیساوی، الطبعة الأولى (بیروت: بی نا، ۲۰۰۶م)، ۳۱.

۹ عمر بن عبد العزيز البخاري الصدر الشهيد، كتاب الواقعات (استانبول: کتابخانه سلیمانیه، ولی الدین جار الله نمبر ۹۱۸، تاریخ استنساخ: ۵۶۴ هـ، مقدمه مؤلف)

Türkçe
English
Pdf

Daha Fazla Göster
Başa dön tuşu