İslam Şeriatı Perspektifinden İnsan Kaynakları İstihdam Sürecinde Uzmanlığın Öneminin İncelenmesi (Yükseköğretim Kurumlarında Adalet ve Liyakatı Sağlama Stratejileri)

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.69892/diwan.2026.168

Anahtar Kelimeler:

İstihdam- uzmanlık- İslami Şeriat- kaynaklar- önem

Özet

Modern yönetim sistemlerinde kilit faktörler olan uzmanlık ve liyakat, insan kaynaklarının işe alım ve atama sürecinde önemli bir yere sahiptir. İslam'ın kutsal Şeriatı, kapsamlı ve eksiksiz bir sistem olarak, bu önemli ilkeyi derinlemesine kabul etmekte ve dini metinlerde, Kur'an öğretilerinde ve Peygamber Muhammed'in (s.a.v) sünnetinde sorumlulukların uzman ve layık bireylere verilmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu makale, insan kaynakları işe alım sürecinde uzmanlığın önemini incelemeyi ve bu konuyla ilgili İslami temelleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma çerçevesinde "uzmanlık", "yetkinlik" ve "istihdam" gibi temel kavramlar İslami perspektiften tanımlanmaktadır. Ardından, Kutsal Kur'an'dan alıntılar kullanılarak İslam'ın kutsal Şeriatı'nın kavramları ve öğretileri açıklanmaktadır. İslam hukukunda insan kaynaklarını seçmenin ana kriterlerinin bilgi, yetenek, güvenilirlik, takva, deneyim ve bağlılık kombinasyonu olduğu vurgulanmaktadır. "Yetki, hak etmeyenlere verildiğinde, Kıyamet Saatini bekleyin" gibi değerli ayetler ve hadisler bu bağlamda en önemli dini deliller arasındadır. Bu araştırmanın sonuçları, işe alım sürecinde uzmanlık ilkesinin göz ardı edilmesinin örgütsel verimsizliğe, sosyal adaletsizliğe ve kamu güveninin kaybına yol açtığını göstermektedir. Aksine, bu ilkeye bağlı kalmak sosyal adaleti güçlendirir ve insan kaynaklarının verimliliğini artırır. Bu nedenle, istihdam konusunda İslam'ın kutsal Şeriatı'nın temellerine geri dönmek, kurumlarda, kuruluşlarda ve İslam topluluklarında idari ve yönetsel sistemlerin reformuna zemin hazırlayacaktır. 

Yazar Biyografileri

Mohammad Mansoor Mohib , Cami Üniversitesi

Fıkıh ve Hukuk Bölümü, Şeriat Fakültesi, Câmî Üniversitesi, Herat, Afganistan.

     

Basir Ahmad Nadi, Cami Üniversitesi

Fıkıh ve Hukuk Bölümü, Şeriat Fakültesi, Câmî Üniversitesi, Herat, Afganistan.

Referanslar

قرآن کریم

1. الطبرانی، سلیمان بن احمد. المعجم الاوسط. المحقق. طارق بن عوض الله بن محمد، عبد المحسن بن إبراهيم الحسيني. القاهره: دار الحرمین، بی‌تا.

2. المغربی، محمد بن محمد بن سلیمان. جمع الفوائد من جامع الأصول ومجمع الزوائد. بی-جا: مکتبه الرشد، الطبعةالأولى، ١٤١٨ هـ.ق - ١٩٩٨ م.

3. بن هشام، عبد الرحمن بن عبد الله بن أحمد. السیرة النبویة. الناشر: دار الصحابة للتراث بطنطا، ۲۰۰۷م.

4. بخاری، محمد بن اسماعیل. الجامع المسند الصحيح المختصر من أمور رسول الله صلى الله عليه وسلم وسننه وأيامه-صحیح البخاری. بیروت: دار طوق النجاه، ۱۴۲۲ هـ.ق.

5. دسلر، گری. مدیریت منابع انسانی. مترجم. دکتر علی پارسائیان. بی‌جا: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ۱۳۹۶ هـ.ش.

6. سیدجوادین - سیدرضا، مبانی و کاربردهای مدیریت منابع انسانی." : نگاه دانش، 1381،

7. رازی، فخرالدین محمد بن عمر. التفسیر الکبیر(مفاتیح الغیب ) . بی‌جا: داراحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ هـ.ق.

8. سجستانی، سلیمان ابن اشعث. سنن ابی داود. بیروت: دارالفکر، ۱۴۲۰ هـ.ق.

9. شیرازی، شیخ مصلح الدین سعیدی. بوستان. تهران: ققنوس، ۱۳۷۲ هـ.ش.

10. صدرالدین شیرازى(ملا صدرا). محمد بن ابراهیم تفسیر القرآن الکریم. قم: نشر بیدار، ۱۳۶۶ هـ.ش.

11. عثمانی، محمد شفیع. معارف القرآن. ترجمه. مولانا محمد یوسف حسین پور. بی‌جا: مکتبه فریدیه، بی‌تا.

12. قزوینی، محمد بن یزید. سنن إبن ماجة. بیروت: دار المعرفة، 1419 هـ.ق.

13. مخلص، عبدالرروف. تفسیر انوار القرآن. بی‌جا: شیخ الاسلام احمد جام. چاپ هشتم، ۱۳۹۹ هـ.ش.

14. نیشاپوری، مسلم بن الحجاج القشیری. صحیح مسلم. تحقیق. محمد فؤاد عبدالباقی. بیروت: دار إحیاء التراث العربی، بی‌تا.

Yayınlanmış

2026-01-01

Nasıl Atıf Yapılır

Mohib , M. M., & Nadi, B. A. (2026). İslam Şeriatı Perspektifinden İnsan Kaynakları İstihdam Sürecinde Uzmanlığın Öneminin İncelenmesi (Yükseköğretim Kurumlarında Adalet ve Liyakatı Sağlama Stratejileri). Diwan, 7(1), 173–195. https://doi.org/10.69892/diwan.2026.168

Sayı

Bölüm

Articles