İslam'a Göre Yüz Estetiği ve Onarım Ameliyâtının Hükmü
DOI:
https://doi.org/10.69892/diwan.2025.100Anahtar Kelimeler:
Estetik ve Onarım Amelyâtı- Plastik Cerrahi- Tıp- hilkat-i ilahide değişiklikÖzet
Yüz estetiği ve onarım ameliyâtı çağımızın önde gelen yeni objelerinden biridir ki tıp ilmi ve teknolojinin gelişimi ile yaygın hale gelmiştir. Bu tür ameliyâtlar genellikle bedenin dış güzelliğini değiştirmek ve psikkolojik hastalıklardan kaynaklanan ruhî problemlerin izale, doğum öncesi eksiklikleri giderme veya istenilen güzelliği elde etmek için yapılmaktadır. Günümüz dünyasaında estetik amelîyatleri, tıbbî ve sağlık ihtiyaç olmadığı halde genç neslin kültürü haline gelmiş olup hatta yaşlılar da ona temayül göstermektedir. Dolaysıyla, İslam'a göre yüz estetiği ve onarım ameliyâtının hükmü konusu önemli bir mesele haline gelmiştir. Bu araştırma, muteber islami kaynaklar, güncel hukuk kitapleri ve fetva topluluklarında istifade edilerek analik-betimleyici yöntemi ile elde edilmiştir. Bu araştırma göstermektedir ki eski fıkıh kitapleri bu konuya hiç yer vermemiş; Ancak bu ameliyâtların günümüzde yaygınlaşmasıyla birlikte birçok İslam uleması bu meseleyi fıkhi yönüyle tetkik etmiş ve hilkat-i ilahiyede değişikliğin caiz olmaması esasına binaen bu durumu haram olduğuna delil olarak zikretmişlerdir. Mukabilinde, kazalar, hastalıklar veya doğuştan gelen kusurların tedavisi amacıyla yapılan onarım ameliyâtları nehyedilmemiş olup şer‘an bir mahzuru bulunmamaktadır. bu sebeple, belirli şartları göz önünde bulundurularak, örneğin: gerçek bir ameliyât ihtiyacının varlığı, şifa bulma ihtimali, ameliyâtın yapılmamasına göre daha az zararlı olma durumu ve ameliyât sırasında veya sonrasında herhangi bir yan etkinin mevcut olmaması durumunda, İslam âlimleri bu ameliyâtı caiz görmüşlerdir.
Referanslar
قرآن کریم
1. بخاری، ابوعبدالله بن اسماعیل. صحیح البخاری. بیجا: دارطوق النجاه، 1422 هـ.ش.
2. حسینی، محمد. عملیات التجمیل الجراحیه و مشروعیتها جزائیه بین الشریعه و القانون، بیجا: مرکز ادریس حلی للدراسه الفقیه، چاپ 1، 2008 م.
3. خلاف، عبدالوهاب. علم اصول الفقه. کویت: دارالقلم، 1398 هـ.ش.
4. شنقیطی، محمد بن محمد المختار. عملیات التجمیل الجراحیه و مشروعیتها الجزائیه بین الشریعه و القانون. جده: مکتبه الصحابه، 1994 م.
5. صابونی، محمد علی. صفوه التفاسیر. جلد1، لبنان- بیروت: دارالفکر،1421 هـ.ق.
6. محامی، حسام الدین الاحمد. المسئولیت الطبیبه فی الجراحته التجمیلیه. بیروت: منشورات الحلبی الحقوقیه، چاپ 1، 2011 م.
7. نووی، یحیی بن شرف. المجموع شرح المهذب. بیروت: دارالفکر، 1432 هـ.ق.
8. اخوت، محمد علی. تفصیل مسائل حقوق جزای عمومی. تهران: انتشارات علوم اسلامی رضوی، 1385 هـ.ش.
9. اردبیلی، محمد علی. حقوق جزای عمومی. تهران: انتشارات میزان، 1386 هـ.ش.
10. رحمانی، خالد سیف. مترجم. غلام محمد یحیی حلیم. مسائل فقهی معاصر. پشاور: مکتبه فاروقیه، بیتا.
11. روحانی، کمال. احکام و فتاوای پزشکی معاصر. چاپ 1. بیجا: نشریه آراس، 1395 هـ.ش.
12. عباسی، محمود. " ابراء طبیب در اعمال پزشکی". فصلنامه حقوق پزشکی تهران 1 (1386 هـ.ش)، 66-60.
13. لنگرودی، محمد جعفر. ترمینولوژی حقوق. تهران: انتشارات گنج دانش، 1368 هـ.ش.
14. مکارمشیرازی، ناصر. تفسیر نمونه. جلد1. تهران: دارالکتب اسلامیه، چاپ 10، 1371 هـ.ش.
15. نوربها، رضا. زمینه حقوق جزای عمومی. تهران: انتشارات گنج دانش، 1385 هـ.ش.
16. نیسابوری، مسلم بن الحجاج ابوالحسن القشیری. صحیح مسلم. بیروت: دار إحیاء التراث العربی، بیتا.
17. زرگری، محمد. جراحی پلاستیک و زیبایی، تهران: انتشارات اندیشه رفیع، 1390 هـ.ش.
18. نوروزی، ایرج. جراحی پلاستیک و زیبایی (اصول و روشها). تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1397 هـ.ش.
19. شبیر، محمد عثمان. الأحكام الفقهیة المتعلقة بالجراحة الطبیة. عمان-اردن: دارالنفائس، 1994 م.
20. حکیم، محمد اکرم. "تجسس و احکام آن از دیگاه فقه و قانون". مجلۀ علمی – تحقیقی پوهنتون جوزجان (جوزجانان) شماره 29 (1398 هـ.ش). 62.
21. سجستانی، أبوداود سلیمان بن الأشعث. سنن ابی داود. بیروت: دارالکتاب العربی، بیتا.
22. العسقلاني، أبو الفضل شهاب الدين أحمد بن علي بن محمد ابن حجر. هدي الساري مقدمة فتح الباري. جلد 12. التحقیق. محب الدين الخطيب. مصر: دار الريان للتراث، 1986 م.
23. الشوكاني، أبو عبد الله محمد بن علي بن محمد الحولاني. نيل الأوطار، نيل الأوطار شرح منتقى الأخبار. جلد 5-6. التحقیق. مصطفى البابي الحلبي. مصر: إدارة الطباعة المنيرية، 1971 م.
24. الشربيني، الخطيب. دلائله الكبرى في الفقه الشافعي "مغني المحتاج". جلد 1. مترجم. سونر دومان. طرابلس – ليبيا: دار معراج للنشر، 2009 م.
25. فتاوی شورای عالی سازمان امور دینی. (2019). سازمان امور دینی.
26. ابن عابدين، محمد أمين بن عمر بن عبد العزيز الدمشقي. حاشية رد المحتار على الدُّرّ المُختار. جلد 1. استانبول: دار نشر كهرمان، ١٩٨٤ م.
27. النووي، ابو زكريا يحيى بن شرف بن مري. المنهاج في شرح صحيح مسلم بن الحجاج. جلد 1-14. مصر: المطبعة المصرية، 1349 هـ.ق).
28. التِرمِذي، ابو عيسى محمد بن عيسى بن سورة السلمي. سنن الترمذي. تحقيق. بشار عوض معروف. بیجا: دار الغرب الإسلامي، ١٩٩٨ م.
29. الفوزان، صالح بن محمد. الجراحیة التجمیلیة عرض طبی و دراسة فقهیة مفصلة. جلد 1. الریاض: دارالتدمریة، 1429 هـ.ق).
30. ابن قدامة، ابو محمد موفق الدين عبد الله بن أحمد بن محمد بن قدامة الجماعيلي المقدسي. جلد 1. المغني. قاهره: دار الكتاب العربي، ١٩٧٢ م.
31. كاسانى، ابو بكر علاء الدين أبو بكر بن مسعود بن أحمد الحنفى. بدائع الصنائع في ترتيب الشرائع. جلد 5. التحقیق: علي محمد معوض- عادل أحمد عبد الموجود. بیروت: دار الكتب العلمية، 1997 م.
32. حمید، نجلاء بنت صالح بن. "نوازل فی عملیات تجمیل الوجه". مجلة علوم الشرعیة و الدراسات الإسلامیة 87/2 (٩/٢١ هـ.ش). 1100-1097.
33. نوری، سید حسین – جهرمی، سعید سبوئی. "واکاوی فقهی حکم اولی و ثانوی انواع عملهای جراحی زیبایی از دیدگاه مذاهب اسلامی و بررسی آن در نظامهای حقوقی کشورهای مختلف". نشریۀ پژوهشهای فقهی. 19/4 (1402 هـ.ش). 325.
34. مؤسسه دایرةالمعارف فقه اسلامی. فرهنگ فقه فارسی. جلد 3.
35. رشید عودة، مراد رایق. عملیات تجمیل الوجه التحسینیة (دراسة فقهیة). جامعة الجوف: المملكة العربية السعودية، بیتا.
36. شکرامرجی – عباسی. "جراحی زیبایی از منظر فقه و حقوق پژشکی". فصلنامه حقوق پژشکی. 2/6 (پاییز 1387). 68.
37. مریل، اولسن. جراحی زیبایی. مترجم. شهروز فرهنگ. تهران: کلید آموزش، 1388 هـ.ش.
38. کلهرنیا گلکار، میثم «و دیگران». بررسی فقهی – حقوقی مبانی و محدوده تجویز جراحی های زیبایی و ترمیمی. فصلنامه حقوق پژشکی 6/21 (تابستان 1391 هـ.ش). 83.
39. نسائی، ابوعبدالرحمن احمد بن شعیب. سنن النسایی. محقق. محمد ناصرالدین الالبانی. بیروت: مکتبه المعارف، 203-215 هـ.ق.
40. محمد مختار السلامی. الجراحة التجمیلیة و احکامها. 3 (پژوهش مقدماتی برای مجمع فقه اسلامی وابسته به سازمان کنفرانس اسلامی در هشتمین نشست آن).
41. صباغ، أسامة. العمليات التجميلية وحكمها في الشريعة الإسلامية.جلد 1. بیروت: دار ابن حزم، 1420 هـ.ق.
42. السرطاوی، محمود علی. قضایا طبیة معاصرة في ميزان الشريعة. جلد 1. عمان: دارالفکر، 1428 هـ.ق.
43. شبیر، محمد عثمان، أحکام جراحة التجمیل. کویت: بینا، بیتا.
44. السرخسي، محمد بن أحمد بن أبي سهل شمس الأئمة، المبسوط. جلد 2. بیروت: دار المعرفة، 1414 هـ.ق.
45. لجنة مكونة من عدة علماء وفقهاء في الخلافة العثمانية. مجلة الأحكام العدلية. المحقق. نجيب هواويني - نور محمد. كراتشي: كارخانه تجارتِ كتب- آرام باغ، بیتا.
46. السلمی، عیاض بن نامی. اثر القواعد الفقهیة فی بیان أحکام الجراحات التجمیلیة. بیجا: بینا، 1428 هـ.ق.
47. مهدی عوز، حیدر فائق. حکم العملیات التجمیلیة في الفقه الإسلامي. عراق: دراسات اسلامیة معاصرة، 2022 م.
48. کتاب مقدس عهد قدیم و جدید. 1958 م. کتاب لاویان.
49. النتشة، محمد بن عبدالجواد حجازی، المسائل الطبیة المستجدة. لیدز-بریطانیا: مجلة الحکمة، الطبعة الأولی، 1422 هـ.ق – 2001 م.
50. Aydınlı A. (1991). Arfece b. Esad. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 3/354. TDV Yayınları.
51. Apaydın, H. Y. vd. (2011). İlmihal II (islâm ve toplum). T.D.V. Yayınları.
52. Akın, Abdullah. ‘‘Estetik Amaçlı Müdahalelere İslâm Dini’nin Bakışı’’. Cihannüma Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 1/1 (Mart 2022), 108-109.
DOI: 10.55205/jocsosa.11202220
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Diwan International Scientific and Research Journal
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
