قوا عد میراث ذوی الأرحام در فقه حنفی

نویسندگان

DOI::

https://doi.org/10.69892/diwan.2025.101

کلمات کلیدی:

ذوی الارحام, سهام, قواعد, قرابت, مال, میراث

چکیده

میراث یکی از ابواب مهم فقه اسلامی بوده، مقالۀ حاضر توریث ذوی الأرحام را که خویشاوندان نسبی متوفی هستند مورد بحث و بررسی قرار داده است. هدف اساسی این تحقیق  بیان احکام و قواعد میراث ذوی الارحام در فقه حنفی می‌باشد. علم میراث از جمله معتبرترین علوم شرعی بوده و از اهمیت خاصی برخوردار است، دین مقدس اسلام به‌منظور حفظ حقوق بازماندگان بی‌چاره و بی‌سرپرست به علم فرائض و هم‌چنان نظام میراث جایگاه خاصی بخشیده و برای آن اهمیت زیاد داده است. بررسی و یافته‌های تحقیق حاضر باتوجه به منابع فقه اسلامی بیان‌گر آن است که ذوی الارحام از جملۀ وارثین متوفی به‌شمار می‌رود، در قسمت کیفیت توریث آنان سه روش فقهی ( اهل الرحم، اهل تنزیل و اهل قرابت) وجود دارد. مذهب احناف از طریقۀ اهل قرابت پیروی کرده و قواعد عصبات را بر ذوی الأرحام اجراء نموده است. قابل ذکر است در این تحقیق به مطالعه تحلیل و ارزیابی مطالب از روش توصیفی- تحلیلی و در گردآوری مطالب آن از روش کتابخانه‌ای بهره برده شده است.

بیوگرافی نویسنده

محمد عمر قاریزاده، پوهنتون بلخ

پوهنمل. عضو دیپارتمنت فقه و قانون پوهنحی شرعیات پوهنتون بلخ.

مراجع

قرآن‌ کریم

ترجمه قرآن‌ کریم. مترجم. بهاءالدین خرمشاهی. 1402 هـ.ق.

https:/www. Emadionline.com

ابن نجیم، زین الدین. البحر الرائق شرح كنز الدقائق. جلد 6. بیروت: دار المعرفة، بی‌تا.

ابن عابدین، محمد أمین بن عمر. رد المحتار على الدر المختار. جلد 4. بیروت: دارلفکر. 1992 م.

سعدی، ابو حبیب. القاموس الفقهی لغة واصطلاحاً. سوریه: دارالفکر، 1988 م.

ابن قدامه، عبدالله بن احمد. المغنی. جلد 6. القاهرة: مکتبة القاهرة، 1986 م.

ابن فارس، أبو الحسین أحمد بن فارس بن زكریا. معجم مقاییس اللغة. المحقق. عبد السلام محمد هارون. بیروت: دارالفکر، 1399هـ.ش.

تفتازانی، سعد الدین مسعود بن عمر. شرح التلویح على التوضیح. مصر: مكتبة صبیح، بی تا.

ترمذی، محمد بن عیسی. سنن الترمذی. بیروت: دار الکتب العلمیة، 1975 م.

جرجانی، علی بن محمد بن علی. كتاب التعریفات . بیروت: دار الكتب العلمیة ، 1983 م.

جوزجانی، سعید بن منصور. سنن سعید بن منصور . دهلی: دار السلفیه، 1982 م.

دسوقی، محمد بن أحمد. الشرح الكبیر للشیخ أحمد الدردیر على مختصر خلیل. جلد 2. بیروت: دار الفكر، بی تا.

دارمی، عبدالله بن عبدالرحمن. سنن الدارمی. جلد 4. بیروت: دار الكتاب العربی، 1407 هـ.ق.

دامنی، عبداالناصر. میراث به زبان ساده با حل کلیه مسائل کتاب سراجی. جلد 2. تهران: احسان، 1390 هـ.ش.

رملی، شمس الدین محمد بن أبی العباس. نهایة المحتاج إلى شرح المنهاج. بیروت، دار الفكر، 1404 هـ.ق / 1984 م.

زحیلی، وهبة بن مصطفی. الفقه الإسلامی و أدلته. جلد 10. دمشق: دارالفکر. بی تا.

سرخسی، محمد بن أحمد. المبسوط. جلد 11. بیروت: دار المعرفة، 1414 هـ.ق.

سجاوندی، سراج الدین بن عبدالرشید. السراجی فی المیراث. کویته: مکتبه قاسمیه، 1353 هـ.ش.

عزیز، عبدالعزیز. احکام میراث از نگاه فقه و قانون. کابل: انتشارات سعید. 1390 هـ.ش.

فیروز آبادی، مجدد الدین. القاموس المحیط. جلد 1. القاهره: مطبعة المصریة، 1933 م.

لاحم، عبد الکریم بن محمد. علم فرائض. مترجم. رحمت الله منطقی. بی جا، بی تا.

مقدسی، عبد الرحمن بن محمد. الشرح الكبیر على متن المقنع. جلد 7. بیروت: دار الكتاب العربی للنشر والتوزیع، بی تا.

موصلی، عبد الله بن محمود. الاختیار لتعلیل المختار. جلد 3. بیروت: دار الكتب العلمیة، 1356 هـ.ق.

معین، محمد. فرهنگ معین. جلد 2-4. تهران: کیهان. 1381 هـ.ش.

ماوردی، أبو الحسن علی بن محمد. الحاوی الكبیر فی فقه مذهب الإمام الشافعی وهو شرح مختصر المزنی. بیروت: دار الكتب العلمیة، 1987 م.

نذیر، داد محمد. حقوق میراث در شریعت اسلامی و قانون مدنی افغانستان. کابل: حامد رسالت. 1390 هـ.ش.

وزارة الاوقاف و الشئون الاسلامیة. الموسوعة الفقهیة الکویتیة. 3-38. کویت: دار السلاسل. 1404 هـ.ق.

##submission.downloads##

چاپ شده

2025-01-07

شماره

نوع مقاله

Articles