Hanefi Fıkhında Zevi’l-erhâm Miras Kuralları

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.69892/diwan.2025.101

Anahtar Kelimeler:

Zevi’l-erhâm- Hisse- Kurallar- Karabet- Mal,- Miras

Özet

Miras, İslam fıkhının önemli konularından biri olup; bu makalede, ölen şahsın nesebî akrabaları olan Zevi’l-erhâmın miras konusu ele alınmaktadır. Bu araştırmanın asıl hedefi Zevi’l-erhâmın miras kurallarını henefi fıkhınca açıklamaya çalışmaktdır.  Miras ilmi şeri’i ilimlerin en önemlilerinden biri olarak İslami leteratürde yerni almıştır. İslam dini arkada kalan düşkün ve barınaksızların hukukunu koruma altına almak için ferâiz ve miras ilminde bu konuya epeyce yer vermis ve ona gereken önemi göstermiştir. İslam kukuku kaynaklarından elde edilen bu araştırmanın sonuçları Zevi’l-erhâmın ölünün mirasçılarından saymakta, bunların mirastan payı konusunda fıkıhta üç ayrı yöntem (Ehli'r-Rahm, Ehli't-Tenzil ve Ehli'k-Karabet) bulunmaktadır. Hanefi mezhebi Ehli'k-Karabet yöntemini esas alarak Zevi’l-erhâm konusunda asebe kurallarını işletmektedir. Bu araştırmada, içeriklerin analizi ve değerlendirmesi betimleyici-analitik yöntemle yapılmış ve bilgi toplama sürecinde kütüphane kaynaklarından faydalanılmıştır.

Yazar Biyografisi

Muhammad Omar Qarizada, Balh Ünersitesi

Balh Üniversitesi Öğretim Üyesi, İlahiyat Fakültesi, Fıkıh ve Kanun  Bölümü.

Referanslar

قرآن‌ کریم

ترجمه قرآن‌ کریم. مترجم. بهاءالدین خرمشاهی. 1402 هـ.ق.

https:/www. Emadionline.com

ابن نجیم، زین الدین. البحر الرائق شرح كنز الدقائق. جلد 6. بیروت: دار المعرفة، بی‌تا.

ابن عابدین، محمد أمین بن عمر. رد المحتار على الدر المختار. جلد 4. بیروت: دارلفکر. 1992 م.

سعدی، ابو حبیب. القاموس الفقهی لغة واصطلاحاً. سوریه: دارالفکر، 1988 م.

ابن قدامه، عبدالله بن احمد. المغنی. جلد 6. القاهرة: مکتبة القاهرة، 1986 م.

ابن فارس، أبو الحسین أحمد بن فارس بن زكریا. معجم مقاییس اللغة. المحقق. عبد السلام محمد هارون. بیروت: دارالفکر، 1399هـ.ش.

تفتازانی، سعد الدین مسعود بن عمر. شرح التلویح على التوضیح. مصر: مكتبة صبیح، بی تا.

ترمذی، محمد بن عیسی. سنن الترمذی. بیروت: دار الکتب العلمیة، 1975 م.

جرجانی، علی بن محمد بن علی. كتاب التعریفات . بیروت: دار الكتب العلمیة ، 1983 م.

جوزجانی، سعید بن منصور. سنن سعید بن منصور . دهلی: دار السلفیه، 1982 م.

دسوقی، محمد بن أحمد. الشرح الكبیر للشیخ أحمد الدردیر على مختصر خلیل. جلد 2. بیروت: دار الفكر، بی تا.

دارمی، عبدالله بن عبدالرحمن. سنن الدارمی. جلد 4. بیروت: دار الكتاب العربی، 1407 هـ.ق.

دامنی، عبداالناصر. میراث به زبان ساده با حل کلیه مسائل کتاب سراجی. جلد 2. تهران: احسان، 1390 هـ.ش.

رملی، شمس الدین محمد بن أبی العباس. نهایة المحتاج إلى شرح المنهاج. بیروت، دار الفكر، 1404 هـ.ق / 1984 م.

زحیلی، وهبة بن مصطفی. الفقه الإسلامی و أدلته. جلد 10. دمشق: دارالفکر. بی تا.

سرخسی، محمد بن أحمد. المبسوط. جلد 11. بیروت: دار المعرفة، 1414 هـ.ق.

سجاوندی، سراج الدین بن عبدالرشید. السراجی فی المیراث. کویته: مکتبه قاسمیه، 1353 هـ.ش.

عزیز، عبدالعزیز. احکام میراث از نگاه فقه و قانون. کابل: انتشارات سعید. 1390 هـ.ش.

فیروز آبادی، مجدد الدین. القاموس المحیط. جلد 1. القاهره: مطبعة المصریة، 1933 م.

لاحم، عبد الکریم بن محمد. علم فرائض. مترجم. رحمت الله منطقی. بی جا، بی تا.

مقدسی، عبد الرحمن بن محمد. الشرح الكبیر على متن المقنع. جلد 7. بیروت: دار الكتاب العربی للنشر والتوزیع، بی تا.

موصلی، عبد الله بن محمود. الاختیار لتعلیل المختار. جلد 3. بیروت: دار الكتب العلمیة، 1356 هـ.ق.

معین، محمد. فرهنگ معین. جلد 2-4. تهران: کیهان. 1381 هـ.ش.

ماوردی، أبو الحسن علی بن محمد. الحاوی الكبیر فی فقه مذهب الإمام الشافعی وهو شرح مختصر المزنی. بیروت: دار الكتب العلمیة، 1987 م.

نذیر، داد محمد. حقوق میراث در شریعت اسلامی و قانون مدنی افغانستان. کابل: حامد رسالت. 1390 هـ.ش.

وزارة الاوقاف و الشئون الاسلامیة. الموسوعة الفقهیة الکویتیة. 3-38. کویت: دار السلاسل. 1404 هـ.ق.

Yayınlanmış

2025-01-07

Nasıl Atıf Yapılır

Qarizada, M. O. (2025). Hanefi Fıkhında Zevi’l-erhâm Miras Kuralları. Diwan, 6(1), 235–266. https://doi.org/10.69892/diwan.2025.101

Sayı

Bölüm

Articles