Üst Hakkı ve Günümüz Apartman Birimlerinde Uygulaması: İslam Hukukçuları ve Afganistan Hukuku Perspektifinden

Özet

Kontrölsüz nüfus artışı nedeniyle konut, modern dünyada önemli bir sosyal ve ekonomik sorun haline gelmiştir. İnsanlar bu ihtiyacı karşılamak ve bu sorunu azaltabilmek için apartman yaşamına yönelmiştir. Ancak, apartman sahipleri arasında yeni bir hukukî bağlantı olarak bilinen 'Irtifak Hakki' ortaya çıkmıştır. Bu ilişki fıkıh’ta çok fazla dikkat çekmemiş ve eski fıkıhçılar sadece üst ve alt konutlarla ilgili olarak bunu kabul etmişlerdir. Bu araştırmanın amacı önemli bir soru olan apartman sahiplerini de İrtifak hakkına binaen alt-üst hakkından yararlanıp yararlanamaycağı meselesidir, araştırma yöntemi analytic-betimleyici olup fıkıh metinlerinden, özellikle hanafi fıkhı ve çağdaş hukuk görüşlerinden yaralanarak hazırlanmıştır. Bu okumalradan elde edilen sonuç, hanefi fakihleri irtifak hakkına dyanarak alt-üst hakkını da kabul etmişlerdir, ancak hasar gördüğü, alınıp satıldığı takdirde mustekil bir şekilde bu hakkı tanımamış, ama bazı fıkıhçılar bu konuda ayrı bir hakka sahip olunabileceğini iddia etmişlerdir. Bu ihtilafa bakıldığında bunu sadece içtihad’dan kaynaklanıp nassa dayanmadığı ortadadır. günumüz hukuku ise bunu ayrı bir hak olarak tanımış, özellikle Afganistan medenî kanunu ve diğer hukukî belgeler de bu konuya temas etmişlerdir.